فیوز مینیاتوری

کلید مینیاتوری و محافظ جان

مشاهده تمامی محصولات

فیوز مینیاتوری

فیوز مینیاتوری یا  MCB  ( مخفف کلمات Miniature Circuit Breaker )  قطع کننده جریان مینیاتوری می باشد که یک کلید قطع جریان اتصال کوتاه یا جریان های زیاد می باشد ، این فیوز ها نسبت به تحمل جریان اولیه و اضافه بار سریعاً عکس العمل نشان می دهند و برق را قطع می کنند.

فیوز(کلید) مینیاتوری دارای حداکثر جریان تا 100 آمپر می باشد و جریان قطع آن قابل تنظیم نمی باشد . به عبارت ساده، فیوز وسیله‌ای حفاظتی است که در تجهیزات و مدارات الکتریکی به کار می‌رود تا در مواقعی که جریانی بیشتر از حد مجاز از وسیله عبور می‌کند، با سوختن فیوز مدار قطع شود تا تجهیزات دیگر آسیبی نبینند.عنصر اصلی ساخت فیوز، نواری فلزی است که در یک محفظه غیر رسانا قرار دارد، با عبور بیش از حد مجاز جریان، نوار فلزی ذوب شده و مدار الکتریکی قطع می‌شود.

انواع فیوز مینیاتوری بر اساس تیپ عملکرد :
تیپ B: تند کار ،مخصوص روشنایی(روشنایی)تیپ C: کند کار برای موتور هایی که توان جریان راه اندازی کمی دارند(موتوری)تیپ D: تند کار،برای موتور هایی که جریان هجومی راه اندازی بالایی دارند،بین 10 تا 14 برابر جریان نامی(ترانسفورماتوری)  تیپ K: تند کار،این نوع دارای حساسیت بالاتری نسبت به اضافه بار بوده و بیشتر در مدارات قدرت استفاده میشود(قدرت)  تیپ Z: تند کار،این فیوز ها هم در اضافه بار و هم در زمان اتصال کوتاه از همه بیشتر حساس بوده و در زمان کمتری مدار را قطع می کند،این فیوز ها حساسیت بالایی دارند و جریان لحظه ایی 2 تا 3 برابر نامی را تحمل می کند(حساس)

 

  • فیوز مینیاتوری نوع B روشنایی : عموما در مصارف خانگی و روشنایی کاربرد دارند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین ۳ تا ۵ برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می کنند و حساسیت مناسبی برای کاربردهای عادی خانگی دارند. این کلید به فیوز مینیاتوری تندکار نیز معروف است.
  • فیوز مینیاتوری نوع C موتوری : بیشتر کاربرد صنعتی دارند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین ۵ تا ۱۰ برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می کنند و زمان قطعشان از تیپ B بیشتر است. این کلید به فیوز مینیاتوری کندکار نیز معروف است.
  • فیوز مینیاتوری نوع D ترانسفور ماتوری : برای مصارف صنعتی خاص ( مانند مولد های اشعه ایکس X-Ray و یا ترانسفورماتورها ) استفاده می شوند. این کلیدها در جریان اضافه بار بین ۱۰ تا ۲۰ برابر جریان نامی در زمان مشخص ، مدار را قطع می کنند و زمان قطعشان از تمامی تیپها بیشتر است. 
  • فیوز مینیاتوری نوع K قدرت  : کلید مینیاتوری نوع K برای حفاظت در مدارات قدرت ، ترانسفورماتور و موتور ها استفاده می شوند. در این نوع از کلید مینیاتوری حد جریان برای قطع در موارد اضافه بار کمتر از سایر کلیدهاست و هنگام به وجود آمدن اضافه بار مدار را سریعتر قطع می کنند ولی در موارد اتصال کوتاه منحنی قطع این نوع کلید ها بین تیپ D و C می باشد.
  • فیوز مینیاتوری نوع Z بسیار حساس : این نوع از کلید مینیاتوری هنگامی که جریان عبوری از جریان نامی بیشتر شود در یک مدت زمان خاص (که از تمامی تیپها کمتر است) طبق منحنی قطع ، فرمان قطع را صادر می کند. حساسیت این نوع از کلیدها ، هم در مواقع اضافه بار و هم اتصال کوتاه از تمامی تیپهای دیگر بیشتر است و در صورت بروز خطا مدار را سریعتر قطع می کند. بنابر این کاربرد این نوع کلید مینیاتوری در مدارات با حساسیت بالا می باشد.

 

  راهنمای تشخیص میزان آمپر فیوز مینیاتوری از رنگ شاسی :

 

محافظ جان

کلید جریان باقیمانده یا محافظ جان چیست؟


کلید جریان باقی مانده در بین عموم به کلید محافظ جان معروف است.محافظ جان همانطور که از اسمش پیداست به کلیدی گفته می شود که ریسک مرگ و آسیب دیدگی های ناشی از برق گرفتگی را کم میکند.
این کلید از وارد شدن شوک الکتریکی به بدن شما هنگامی که به سیم بدن روکش دست می زنید جلوگیری می کند ،کلید (فیوز) محافظ جان به گونه ای طراحی شده است که از سمت بالایی آن فاز و نول وارد و از سمت پایینی آن خارج می شود.
همچنین کلید محافظ جان در بسیاری از موارد مانع آتش سوزی های ناشی از اتصالی ها میشود.

کار محافظ جان چیست؟

فیوز محافظ جان وسیله ای است که در ایمنی نقش دارد، عملکرد این کلید در برابر جریان بسیار حساس است به طوری که در زمان کوچک ترین مشکلات برقی سبب قطع خودکار جریان می شود.
منظور از مشکلات الکتریکی همان اتصالی هایی است که در صورت برخورد دو سیم لخت به هم یا به عنوان مثال برقگرفتگی و یا اتصالی در هرگونه لوازم برقی رخ می دهد

عملکرد محافظ جان چگونه است؟

کلید محافظ جان از طریق مداری که در داخل خود دارد به طور مداوم جریان برق را بررسی می کند و
در صورتی که تشخیص دهد جریان از مسیر اصلی خود منحرف شده مثلا وارد بدن فردی شود به سرعت جریان برق را قطع می کند

محافظ جان چگونه جریان را قطع میکند؟

همان طور که در ابتدا گفته شد به ترمینال بالایی کلید محافظ جان فاز و نول ورودی وصل می شود و از ترمینال خروجی که در پایین قرار دارد فاز و نول خروجی خارج می شود
محافظ جان جریان ورودی و خروجی را مقایسه می کند و در صورتی که خروجی 20 الی 50 میلی آمپر نشتی داشته باشد کنتاکتور کلید عمل می کند و برق قطع می شود

انواع کلید های محافظ جان:

محافظ های جان به طور کلی به دو نوع تک فاز و سه فاز تقسیم می شوند: 
مدل تکفاز: در مدل تکفاز 2 ترمینال در سمت بالا به عنوان ورودی و 2 ترمینال در سمت پایین به عنوان خروجی قرار دارد.
مدل سه فاز: در مدل سه فاز 4 ترمینال ورودی و 4 ترمینال خروجی را شامل می شود.
به علت این که جمع برداری جریان در عملکرد این کلید ها مورد اهمیت است باید دقت داشت که فاز و نول ورودی به سر بالایی وصل شود و فاز و نول خروجی به سر پایینی.

 

پر کاربرد ترین نوع محافظ جان:

RCCB:این نوع فقط سیستم حفاظت نشتی جریان دارد و در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه حفاظتی ایجاد نمی کند.

 

 اجزای محافظ جان:

1)اجزای روی کلید محافظ جان : بر روی محافظ جان یک اهرم قطع و وصل جریان همانند فیوز های مینیاتوری و یک شاسی به نام شاسی تست(Test) وجود دارد.

2)اجزای داخلی کلید محافظ حان
1)ترانس جریان
2)سیم های فاز ونول
3)سیم پیچ های ثانویه
4)مکانیزم قطع
5)مقاومت تست
6) پلاتین تست

 

کار شاسی تست چیست؟

عملکرد صحیح کلید های محافظ جان باید هر 30 روز یکبار یا فشردن کلید تست چک شود. هنگامی که فاز و نول به کلید محافظ جان وصل باشد با فشردن این شاسی اهرم پایین می آید و جریان قطع می شود.

 

شاسی تست(Test) چگونه کار می کند؟

با فشردن شاسی تست(test) یک مقاومت بین فاز ورودی و نول خروجی قرار میگیرد که خاموش شدن محافط جان می شود.

 

نحوه وصل کردن سیم ها درکلید محافظ جان:

دقت داشته باشید که برعکس فیوز های مینیاتوری که جهت اتصال سیم ها تفاوتی ندارد ،در کلید محافظ جان حتما باید فاز و نول ورودی به ترمینال های بالایی و خروجی به ترمینال های پایینی وصل شوند در غیر این صورت کلید محافظ جان به درستی عمل نمی کند

تفاوت محافظ جان با فیوز مینیاتوری چیست؟

فیوز مینیاتوری در صورت اتصال کوتاه و یا آمپر کشیدن بیش از حد ،جریان را قطع میکند ،اما کلید محافظ جان حساسیت بسیار بالاتری در برابر به نشت جریان نسبت به مینیاتوری دارد بطوری که مثلا
برق گرفتگی و یا اتصال حتی یک رشته نازک سیم لخت یه فلزات (حتی سیم نول) سبب عمل محافظ جان می شود و جریان را قطع می کند.

 

از کجا بفهمیم کلید محافظ جان (RCD) خراب است یا نه؟

در بسیاری از مواقع هنگامی که کلید محافظ جان تریپ می دهد(می پرد) آن را تعویض می کنند اما باز هم مشکل رفع نمی شود تا این که کلید را از سر مدار بر می دارند .در صورتی که مشکل اصلی را باید جای دیگری جستجو کرد و اصلا محافظ جان ایرادی ندارد.
باید در نظر داشت که این کلید ها بسیار حساس هستند به طوریکه حتی کوچک ترین نشتی ها سبب تریپ دادن آن ها می شود.

نهایتا در صورتی که این سه راه را امتحان کردید و باز کلید تریپ داد به احتمال زیاد محافظ جان خراب است

 

خب حالا از کجا باید مطمِن شویم که محافط جان ایراد دارد؟

سه راه برای پاسخ به این سوال وجود دارد:
1)تمامی مصرف کننده ها اعم از دوشاخه ها،سه راهی ها و محافظ ها را از پریز در آورید و تمام کلید ها و چراغ ها را خاموش کنید،به طور کلی هیچ مصرف کننده ای به برق وصل نباشد،حال اهرم محافظ جان را بالا بزنید اگر وصل شد و تریپ نداد نشتی در یکی از وسایل و یا چراغ ها است.

2)اگر روش اول پاسخ گو تبود وباز هم کلید محافظ جان تریپ داد راه حل دوم این است که تمامی فیوز های مینیاتوری بعد از کلید محافظ جان را قطع کنید.
پس از آن مجدد مجافظ جان را وصل کنید اگر تریپ نداد به نوبت فیوز های مینیاتوری را وصل کنید تا بدین صورت بفهمید کدام فیوز ایراد دارد.

3)در صورتی که مشکل برطرف نشد این بار سیم های نول زا به نوبت از شینه جدا کنید و هر بار محافظ جان را تست کنید. احتمالا با جدا کردن یکی از سیم های نول از شینه مشکل حل خواهد شد.